را در برمىگيرد . « 1 » 7 . آية اللَّه سيّد حسين بروجردى ( م 1380 ) . وى در سال 1364 قمرى به قم آمد و زعامت حوزه‌هاى علميّه و مرجعيت شيعيان را عهده‌دار گرديد و سالها زعامت مطلق شيعيان را بر عهده داشت . « 2 » 8 . آية اللَّه سيّد احمد خوانسارى ( م 1405 ) . مهمترين اثر علمى او در فقه - كه مورد توجّه محقّقان است - جامع المدارك فى شرح المختصر النافع نام دارد كه در هفت جلد منتشر شده است . « 3 » 9 . امام خمينى ( م 1409 ) . آية اللَّه سيّد روح اللَّه فرزند سيّد مصطفى ، معروف به « امام خمينى » پيشواى بزرگ و رهبر عاليقدر جهان اسلام كه در تاريخ فقهاى شيعه شخصيتى است كم نظير . از امام خمينى آثار فقهى و اصولى ارزشمندى به يادگار مانده است كه از جمله آنان است : الف ) المكاسب كه در پنج جلد منتشر شده است . ب ) تحرير الوسيلة ؛ كه اصل آن از مرحوم سيّد أبو الحسن اصفهانى است و امام خمينى آن را به شيوه تازه‌اى تدوين و تكميل و تحرير كرد . ج ) چند دوره اصول كه به قلم خود ايشان و شاگردانش تدوين شده است و يكى از آنها تهذيب الاصول نام دارد كه توسط آية اللَّه جعفر سبحانى تدوين گرديده است . « 4 » 10 . آية اللَّه سيّد أبو القاسم خويى ( م 1413 ) . آثار علمى فراوانى از او به يادگار مانده كه برخى به قلم خود او و برخى ديگر به قلم شاگردانش فراهم آمده است . از جمله اين آثار عبارتند از : اجود التقريرات كه تقريرات استاد وى محقّق نائينى است ، التنقيح ، مستند العروة ، مصباح الاصول ، محاضرات فى الاصول . اين چهار كتاب تقريرات خارج اصول و به قلم شاگردان اوست . هم اكنون آثار فقهى و اصولى و تفسيرى او تحت عنوان موسوعة الامام الخويى در 50 جلد و موسوعهء گستردهء رجالى او با نام معجم الرجال الحديث در 23 جلد منتشر شده است . « 5 » 11 . آية اللَّه سيّد محمّد رضا گلپايگانى ( م 1414 ) . آية اللَّه گلپايگانى از شاگردان بزرگ آية اللَّه شيخ عبد الكريم حائرى بود . از ايشان آثارى در فقه به جاى مانده است از جمله : كتاب الحج ، ولاية الفقيه ، الدّر المنضود فى احكام الحدود ، كتاب الطهارة . « 6 »

--> ( 1 ) . ر . ك : اعيان الشيعة ، ج 2 ، ص 335 - 331 ؛ نقباء البشر ، ج 1 ، ص 41 . ( 2 ) . ر . ك : اعيان الشيعة ، ج 6 ، ص 94 - 92 ؛ سيماى فرزانگان ، ج 1 ، ص 510 - 477 . ( 3 ) . ر . ك : مجلّهء نور علم ، شمارهء هشتم ، بهمن 1363 ، ص 12 به بعد . ( 4 ) . ر . ك : سيماى فرزانگان ، ج 1 ، ص 629 - 607 . ( 5 ) . همان مدرك ، ج 1 ، ص 679 - 645 ؛ موسوعة الامام الخويى ، ج 1 ، مقدمه ، ص 35 - 5 . ( 6 ) . ر . ك : خورشيد فقاهت ( زندگىنامه آية اللَّه گلپايگانى ) ، نوشته : على كريمى جهرمى ؛ سيماى فرزانگان ، ج 1 ، ص 712 - 691 .